
Satır sonunda, yer kalmadığı için yarım kalan kelimelerin bölünmüş olduğunu, yani devamının altta olduğunu göstermek için satır sonunda kullanılır. Bu görevde kullanılınca birleştirme çizgisi denir.
O zaman gördü ki, küçük çocuk, memleketlisi, minimini yavru ağlıyor. Ses-
sizce, titreye titreye ağlıyor.
Birleşik kelimeler de tek kelime gibi telâffuz edilerek heceleme buna göre yapılır.
………………………………………….. ………………………………………….. ………………… ba-
şöğretmen Atatürk ………………………………………….. …………………………………… il-
kokuldayken ………………………………………….. ………………………………..Karaosma-
noğlu’nun………………………………….. ………………………………………
Kelimeler satır sonunda ve başında bir tek harf kalacak şekilde bölünmez. Aşağıdaki gibi kullanımlar yanlıştır:
………………………………………….. ………………………………………….. ……………………a-
rabayla ………………………………………….. ………………………………………….. ……….u-
çurtmamızın ………………………………………….. ………………………………………..cam i-
i ………………………………………….. ………………………………………….. ……………..niha-
î…………………………………………
Doğruları şöyle olacaktır:
………………………………………….. ………………………………………….. ………………..ara-
bayla ………………………………………….. ………………………………………….. …….uçurt-
mamızın ………………………………………….. ………………………………………….. …….ca-
mii ………………………………………….. ………………………………………….. ……………..ni-
haî……………………………………….. .
Özel isimlerde ve rakamlarda kesme işareti satır sonuna geliyorsa ve kesme işaretinden sonraki kısmın alt satıra geçmesi gerekiyorsa bu durumda kısa çizgi kullanılmaz:
………………………………………….. ………………………………………. Geçen yıl Ankara’
daki akrabalarımıza ………………………………………….. …………………………….1996′
da ………………………………………….
Gırtlak ünsüzü için kesme kullanılan kelimelerde kesmeli heceler satır sonuna getirilmez.
………………………………………….. ………………………………………….. ………………meş’-
aleyi değil ………………………………………….. …….meş’a-
leyi olacak ………………………………………….. ……… kur’-
adan değil ………………………………………….. ……..kur’a-
dan. olacak
“de” ve “ki” bağlacı ile “mi” soru ekinden önceki kelime satır sonunda kalıyor da bu ek ve bağlaçlar alt satıra iniyorlarsa araya (satır sonuna) kısa çizgi konmaz:
………………………………………….. ………………………………………….. ….. önünde kitap
da yoktu ………………………………………….. …………………………………………. gördüm
ki söylüyorum ………………………………………….. ……………………………….. geçen yıl
mı kazanmış?
*Özgün imlâsıyla yazılan yabancı kelimeler satır sonunda kendi dillerinin kurallarına göre bölünür.
Cümle içindeki arasöz ve ara cümlelerin başına ve sonuna konur:
Bütün bebekler -Zeynep hariç- çoktan uykuya dalmışlardı.
Sizinle ilgili her şeyi -gördüğüm ve bildiğim her şeyi- mutlaka yazacağım.
Bu çocuk -sizi temin ederim ki- ilerde büyük adam olacak.
Bir olayın başlangıç ve bitiş tarihleri arasına konur:
İkinci dünya savaşı (1939-1945) tam altı yıl sürmüştür.
09.30-10.30
Bazı terimlerle kuruluş adlarında kullanılır:
isim-fiil, zarf-fiil, Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi, Fen-Edebiyat Fakültesi…
Birbiriyle ilgi kurulan iki isim arasında kullanılır:
Türk-Yunan ilişkileri.
Sivas-Ankara arası trenle yüz yıldır 12 saatte gidiliyor.
Türkçe-Fransızca sözlük
Ural-Altay dil grubu
Beşiktaş-Fenerbahçe karşılaşması
Soy-dil-din üçgeni…
2000-2001 öğretim yılı…
Rakamlar arasında kullanılarak ila anlamı verir:
3-4 kişi
19-20 yaşlarında
1-7 Aralık 2000 tarihleri arasında
Matematikte çıkartma işareti olarak kullanılır:
458-54=404
Adreslerde semt ile şehir ismi arasına konur:
Demirlibahçe-ANKARA
Dil bilgisinde fiil kök ve gövdelerini ifade etmede, kelimeleri eklerine ayırmada, ekleri tek başına göstermede ve kelimeleri hecelemede kullanılır:
oku-, yaz-, gönder-, sevindir-; yaz-dı-k, yol-cu-luk, -de, -i, -ki, ge-le-bi-li-rim
Bazı yabancı kelimelerde kullanılır:
Sainte-Beuve, by-pass, check-up…
Bilimsel yazılarda, Arapça ve Farsça tamlamalarda ve bazı ibarelerde kullanılır:
Servet-i Fünun, Divanı, Lûgati’t-türk, Aşk-ı Memnu, bülbül-i şeydâ, âteş-perest, vatan-perver, bilâ-ücret, bî-çâre, hokka-bâz, nâ-mağûb…
